2. Kindertuin De Sleutel in Volkstuin Vlashof

Verhaal OBS De Sleutel in de tentoonstelling over kindertuinen

september 2011

OBS De Sleutel

Naar aanleiding van een gehouden symposium in het jaar 2007 in Tilburg is, in navolging van een project in Amsterdam, het initiatief genomen om ook in Tilburg een kindertuin van de grond te krijgen.
De samenwerking tussen de volkstuinvereniging de Vlashof en de OBS de Sleutel heeft
als resultaat opgeleverd dat er in 2008 een perceel grond van ca. 450 vierkante meter is
voorbereid.

De kinderen van groep 3 tot 5 kunnen hier onder begeleiding van vrijwilligers hun eigen
tuintje indelen middels het zaaien en planten van bloemen en groenten.
Zij beheren hier een stukje grond van 4 x 2 vierkante meter.

Hier gaan de kinderen de waarde van moeder aarde verkennen en waarderen.
Zij bezoeken eenmaal per week gedurende een uur hun eigen tuintje.
Het verwijderen van onkruid hoort daar natuurlijk ook bij!

Op het eind van het schooljaar worden hun producten meegenomen naar huis, zoals sla, andijvie, bieten, aardappelen, bonen en uien. Ook bossen bloemen worden mee naar huis genomen.

Vol trots tonen zij thuis hun eigen producten!

Grote voordelen van dit project zijn:
1. De lessen biologie vinden in de natuur plaats. Dus niet als stuk theorie op school.
2. Klassen van ca. 32 kinderen bestaan vaak uit 16/18 nationaliteiten.
3. Integratie staat op de voorgrond.
4. Spelenderwijs leren allochtone kinderen groente en fruit in de Nederlandse taal te
benoemen.

&

Volkstuinvereniging De Vlashof

Kindertuinen De Sleutel in 2011

Verslag van een interview met Annemiek van de Rijt en Lizette Sneijers, docenten aan OBS De Sleutel en Henk Christ, voorzitter van OVAT (Overkoepelende Vereniging van Amateur Tuinders in Tilburg) en leider van de vrijwilligersgroep die de kinderen begeleidt over de kindertuin De Sleutel op het volkstuincomplex de Vlashof in Tilburg-Noord, over het plantseizoen april-oktober 2010.

Verslag: Linde Braber: 9 februari 2010.

In het plantseizoen 2010, van april tot oktober, hebben 80 kinderen in hun eigen tuintjes kunnen werken onder leiding van (aantal???)vrijwilligers bij het volkstuincomplex De Vlashof in Tilburg-Noord.

De samenstelling van  de groepen was als volgt:
April tot zomervakantie 2010:     Basisschool De Sleutel groepen 4 en 5
                    Taalschool: Kinderen 6-12 jr die uit diverse wijken gedurende één jaar in basisschool De Sleutel deelnemen aan de Taalschool, waar ze intensief aan hun Nederlandse taalvaardigheid werken. Dit zijn kinderen die uit andere landen na één jaar moeten instromen in het regulier onderwijs.
                    Taalklas: kinderen van diverse basisscholen die 2 dagen per week extra ondersteuning krijgen in De Sleutel en de overige drie dagen op hun eigen school en in hun eigen groepen werken. Het betreft hier niet alleen kinderen die uit andere landen afkomstig zijn.

In september-oktober 2010 begon de nieuwe groep kinderen met de oogst van de vorige groepen. Deze keer van de groepen 5 en 6.+ Taalschool en Taalklas.

Ervaringen vanuit pedagogisch perspectief:
De reden dat de groepen van de basisschool niet meer meedoen in het komende seizoen zijn. Er is geen ruimte op het rooster van deze groepen. Er moet extra geïnvesteerd worden op de andere vakken zoals taal en rekenen om achterstanden in te halen.

De kindertuin De Sleutel is GOUD!!!
Voor de kinderen van de Taalschool en de Taalklas is de tuin uitermate waardevol.
De tuin biedt de mogelijkheid om heel concreet en aanschouwelijk onderwijs te geven.
Sommige kinderen willen in de klas niet praten, maar in de tuin komen hun tongen los. Veel kinderen komen uit rurale gebieden (bv. uit Polen) en ze hebben prettige herinneringen aan het werken met hun oma en opa in de moestuin en met hun koeien en andere dieren. Omdat ze hier in Tilburg vaak klein behuisd zijn en hun ouders heel veel moeten werken, is het wekelijkse tuinuurtje een verademing voor ze. Vaak kunnen ze wat zij bij hun grootouders al hebben geleerd weer toepassen, wat hun zelfrespect en vertrouwen geeft. Zij worden blij in de buitenlucht en zijn enorm trots op hun tuintje en de groenten en bloemen die ze mogen meenemen naar huis. Het werken met de aarde doet ze goed. Het zien groeien van hun zelfgekweekte planten vinden ze geweldig. Soms kunnen ze door een vakantieperiode twee weken niet op de tuin komen en vinden het dan geweldig om de groei van de planten te aanschouwen. Daar raken ze dan niet over uitgepraat…
Voor taalontwikkeling is dit het soort onderwijs dat leerkrachten moed geeft en kinderen de gelegenheid om met veel plezier de uitdagingen aan te gaan.

Wat zijn de voordelen van het tuinwerk voor taalontwikkeling:
Er wordt zeer planmatig gewerkt: de vrijwilligers op de tuin doen het eerst voor.
Om te beginnen worden de begrippen aanschouwelijk (op een tekening) aangeboden: “eerst achter links,  gaan we uien planten”. Op deze manier worden begrippen snel en goed aangeleerd. Alles is concreet: de gereedschappen, de zaden, de planten, de bloemen en de producten die ze opleveren. Terug in het klaslokaal zijn de ervaringen op de tuin wéér onderwerp van gesprek en worden de begrippen opnieuw herhaald. Thuis vertellen de kinderen ook weer over wat ze gedaan hebben en hun beleving. Ze herhalen nog een keer alles met de gekweekte producten bij de hand die ze mogen meenemen naar huis. Vaak maken de moeders het eten voor ze klaar: de aardappelen, de sla, de radijsjes etc.

Wensen om dit jaar aan te werken:
1. Als vooraf afgesproken wordt met de vrijwilligers welke lessen er worden geleerd, kan dit in de klas worden voorbereid: met name de lessen met de imker. Op internet zoeken de leerkrachten filmpjes op Youtube en gebruiken deze bij de voorbereiding,
2. Recepten voor groenten die de moeders niet weten klaar te maken en daardoor weggooien: dat is het geval bij o.a. andijvie,
3. Een lijst van producten die door het jaar heen gekweekt kunnen worden op de grond die dit jaar over is (er zijn dit jaar 20 kinderen in plaats van 50). Deze grond zal gebruikt kunnen worden voor het kweken van producten die in de klas kunnen worden klaargemaakt: voor saladeparty’s, kooklessen en theetijd,
4. Bessenstruiken voor het maken van jam?
5. Een oudermiddag om de ouders te laten ervaren hoeveel de kinderen ervan genieten en leren, de betrokkenheid bij het onderwijs te stimuleren

Ervaringen vanuit het perspectief van de tuinders:
1. De vrijwilligers die de kinderen begeleiden hebben een positieve invloed op de overige tuinders, er wordt over gesproken en er is een teamgeest,

2. Er is blijdschap en voldoening om met de kinderen te werken bij de tuinders, die zelf soms als leerkracht in hun werkzame leven hebben gewerkt of kinderloos bleven, en nu hun beste krachten kunnen geven aan deze kinderen die het zo nodig hebben,

3. Ouderen op de tuin waren het contact met de jeugd en de tegenwoordige maatschappij kwijtgeraakt. Door de contacten met de schoolkinderen en leerkrachten bloeit het begrip weer op. Men stelt elkaar vragen en het respect is over en weer groot en dat geeft veel voldoening.

4. Graag zouden de tuinders ook meer ouders ontvangen, om het werk nog effectiever te maken.

Contacten:
Henk Christ: henkchrist@ziggo.nl
Linde Braber: lindebraber@gmail.com 06-511 21 707

Afspraken:
Linde stuurt stripboeken voor de kinderen naar de school (27 + 3), 10 voor de volkstuin
Henk maakt concept brief voor ouders voor de oudermiddag ergens in mei-juni
Deelname nog bespreken aan het Weekend van de Biodiversiteit – Vlashof Open Tuindag op 21 mei 2011
Verhaaltje voor de wijkkrant, door Linde naar aanleiding van dit verslag
Linde geeft de gegevens door van de GGD
 

Kindertuinen basisschool De Sleutel in Volkstuin De Vlashof

Kindertuin De Sleutel

Op 7april opende wethouder Moorman de kindertuinen van basisschool De Sleutel, een project dat de afgelopen maanden door een elftal vrijwilligers van volkstuinvereniging De Vlashof is voorbereid. Een groep kinderen ging na de feestelijke opening meteen enthousiast aan de slag. Op de eerste dag zijn er uitjes en aardappels gepoot en tuinbonen en zomerasters gezaaid.

In totaal zijn er op de Vlashof eenenvijftig tuintjes van twee bij
tweeëneenhalve meter groot. Wekelijks zullen hier drie groepen
kinderen gaan werken vanuit de nabij gelegen basisschool De Sleutel.
Elke groep van ongeveer vijftien kinderen werkt vijf kwartier op de
tuin. Op school zullen in de les de verschillende werkzaamheden worden besproken. Er is ook voor ieder kind een speciaal werkboekje gemaakt waarin de grondbeginselen van groenteteelt staan uitgelegd en waarin ruimte is voor aantekeningen (kosten van het drukken van dit werkboekje: 150 euro).

Volgens 'meneer Kokkie' (onderwijzer) wisten de kinderen al vorig jaar oktober dat ze zouden gaan tuinieren en 'waren ze niet meer te houden'. Meneer Kokkie: 'Ik heb de kinderen er vorig jaar op gewezen hoe mais groeit, dat konden ze zien als ze op school uit het raam keken. Nu kunnen ze zelf aan de slag. Lekker buiten met de handen in de aarde en ontdekken dat er heel wat komt kijken bij het kweken van groenten. De beste manier om de natuur te leren kennen is om er zelf in te werken'.

Volgens Henk Christ, coördinater, was het een hele klus om de tuinen klaar te maken en alles voor te bereiden. De lap grond was bijvoorbeeld verwilderd en een grote boomstronk moest worden uitgegraven. Van Iersel uit Biezen Mortel leverde gratis compost die met een frees werd ondergewerkt.
Van de gemeente ontving de organisatie een financiële bijdrage (1500 euro) waarmee de grond dit jaar gehuurd kan worden en een oud kasje is opgeknapt. Er i s behoefte aan een grotere kas en daarom is bij Verrijk je Wijk subsidie aangevraagd (1000 euro, 400 euro wil de volkstuinvereniging zelf daar bij leggen).

Henk Christ: "Voor het gros van de kinderen is het buiten werken in de natuur een compleet nieuwe ervaring. Zoals je ziet genieten ze er
enorm van. We gaan er hier een mooie tuin van maken en hopen dat het idee om met kinderen te tuinieren overslaat naar andere scholen en wijken in Tilburg'.

Logboek kindertuinen Vlashof en De Sleutel

Elke week gaan groepen van De Sleutel naar de kindertuinen.

Meester Kokkie zegt :  `De kinderen zijn idolaat van hun tuintjes!`

SCHOOLTUINPROJECT VLASHOFLAAN SCHENKT GROENTEN AAN VOEDSELBANK.

Op donderdag 19 juni kwamen medewerkers van de Stichting Tilburgse Voedselbank naar de volkstuinen aan de Vlashoflaan om kratten met andijvie en sla op te halen. Zij kregen de groenten van de volkstuinders als gebaar van dank voor de financiële steun voor schooltuinproject De Sleutel. Van de stichting Contour en de gemeente hebben de volkstuinders namelijk geld gekregen om een kas neer te zetten. In die kas zullen onder meer plantjes worden voorgekweekt voor in de kindertuinen. De kas zal op het perceel van de schooltuin komen te staan.

KINDEREN VAN SCHOOLTUIN DE SLEUTEL KRIJGEN LES VAN IMKER

De kinderen uit groep 5 van basisschool De Sleutel hebben afgelopen donderdag les gehad van een imker. Op een van de tuinen heeft de imker bijenkasten staan. De kinderen hebben daar gezien hoe bijen raten bouwen die bestaan uit zeshoekige cellen. In de raten legt de koningin van het bijenvolk eitjes. De raten dienen ook om honing te bewaren.

De imker heeft verteld over de taakverdeling binnen een bijenvolk: Je hebt schoonmakers, wachters, verzorgers van de jonge bijen, ratenbouwers en natuurlijk bijen die stuifmeel en nectar verzamelen. De imker heeft ook uitgelegd waarom bijen in de natuur en in de tuinbouw heel belangrijk zijn: De bijen zorgen voor de bestuiving van bloemen.
Tijdens de les mochten de kinderen stuifmeelkorrels en koolzaadhoning proeven.

Laatste dag kindertuin de Vlashof

Op 23 juli was het de laatste dag voor de schoolvakantie in de kindertuin van Basisschool de Sleutel. Volgend jaar gaat het zeker door de kinderen en de leraren zijn erg enthousiast. Volgens de leraren hebben ze er ook veel van opgestoken.
Ze hebben geregeld wat groente en bloemen mee naar huis kunnen nemen. Na de vakantie komen ze eerst nog 2 maal om wat te oogsten. Ook voor de vrijwillige begeleiders was het dankbaar werk.

AFSLUITING TUINIERSEIZOEN 2009

Henk Christ, begeleider, heeft ons het volgende bericht gestuurd:

In september 2009 hebben wij het laatste bezoek gehad van de nieuwe klassen van het schooljaar 2009/2010 van BSO de Sleutel.
Hier betrof het, het schoonmaken van hun tuintje en het meenemen van bieten, bloemen en zaden.
Hun werkopdracht is om de meegenomen zaden van afrikaantjes en goudsbloemen thuis te drogen en te zaaien in potjes zodat zij deze kunnen meenemen naar de tuin bij hun eerste bezoek aan de tuin in maart/april van het jaar 2010.
Inmiddels is de grote wens in vervulling gegaan: de kas is geplaatst. Dit met financiële ondersteuning van contour, de gemeente en de VTV de Vlashof zelf.
De docenten van de BSO de Sleutel evalueren na de Kerstvakantie waarna een gesprek zal plaatsvinden met de vrijwilligers van de VTV de Vlashof.
In ieder geval is het pilot project van de kindertuin een succes geworden en wordt het project in het schooljaar, wat op de tuin in april/maart 2010 begint, voortgezet.
Voor de vrijwilligers is dit seizoen afgesloten met een gezellig samenzijn op het tuincomplex.